RUSIZI: UMUNSI WO KWIBOHORA KU NCURO YA 32 WIZIHIJWE ABATURAGE BASABWA GUKOMEZA KUBUNGABUNGA UMUTEKANO N'ITERAMBERE
Mu Karere ka Rusizi kimwe n'ahandi hose mu gihugu, hizihijwe ku nshuro ya 32 Umunsi wo Kwibohora, umunsi ugaragaza intambwe u Rwanda rumaze gutera kuva rwibohoye mu 1994, rugahagarika Jenoside yakorewe Abatutsi ndetse rugatangira urugendo rwo kongera kubaka igihugu.
Mu Karere ka Rusizi, ibirori byabereye ku rwego rw'akarere byitabiriwe n'abayobozi batandukanye, inzego z'umutekano, abaturage ndetse n'abafatanyabikorwa mu iterambere. Umushyitsi mukuru yari Minisitiri w'Umutekano, Dr Vincent Biruta, wari uhagarariye Guverinoma y'u Rwanda muri uyu muhango.
Mbere yo kwitabira ibirori nyirizina byo kwizihiza Umunsi wo Kwibohora, Minisitiri Dr Vincent Biruta yabanje gushyikiriza abaturage b'Akagari ka Gihaya, mu Murenge wa Gihundwe ho mu Karere ka Rusizi, hamwe n'abaturage b'Umudugudu wa Kirehe, mu Karere ka Nyamasheke, ubwato buzabafasha mu bikorwa by'ubwikorezi n'iterambere. Ubu bwato buteganyijwe koroshya ingendo z'abaturage bakoresha amazi mu bikorwa byabo bya buri munsi, harimo uburobyi, ubucuruzi n'ingendo zijyanye no gushaka serivisi zitandukanye.
Abaturage bahawe ubu bwato bagaragaje ko ari igikorwa kizabafasha gukomeza kwiteza imbere, bavuga ko cyaje gikemura bimwe mu bibazo bahuraga na byo birimo gukoresha ubwato bushaje cyangwa butizewe, ndetse n'ibibazo by'umutekano byashoboraga kuvuka mu ngendo zo mu mazi.
Mu ijambo yagejeje ku bitabiriye ibirori, Minisitiri Dr Vincent Biruta yavuze ko Umunsi wo Kwibohora ari umwanya wo kuzirikana urugendo igihugu cyanyuzemo ndetse no gushima ubuyobozi bwabashije kongera kubaka ubumwe bw'Abanyarwanda no guteza imbere imibereho yabo.
Yashimangiye ko umutekano igihugu gifite ari wo shingiro ry'iterambere abaturage bishimira uyu munsi, asaba Abanyarwanda gukomeza kuwusigasira no kugira uruhare mu bikorwa byose bigamije guteza imbere igihugu.

Yagize ati: "Kwibohora ntabwo ari amateka gusa, ahubwo ni urugendo rukomeje. Buri Munyarwanda afite inshingano zo gukomeza kubaka igihugu, kubungabunga umutekano, kurwanya icyahungabanya ubumwe bwacu no kugira uruhare mu bikorwa by'iterambere."
Minisitiri Biruta yanagarutse ku bikorwa bitandukanye byamaze kugerwaho mu myaka 32 ishize, birimo iterambere ry'ibikorwaremezo, ubuvuzi, uburezi, ikoranabuhanga n'umutekano, avuga ko ibyo byose byagezweho kubera ubuyobozi bwiza n'uruhare rw'abaturage.
Umuyobozi w'Akarere ka Rusizi yavuze ko kwizihiza Umunsi wo Kwibohora ari umwanya wo gusuzuma aho akarere kavuye n'aho kageze mu iterambere. Yagaragaje ko hari ibikorwa byinshi byagezweho birimo kubaka ibikorwa remezo, kongera amashanyarazi n'amazi meza, guteza imbere ubuhinzi ndetse no guteza imbere imibereho myiza y'abaturage binyuze muri gahunda zitandukanye za Leta. Yagaragaje kandi ko uyu munsi mu karere hatashywe inzu zirenga 19 zubakiwe abaturage batishoboye, hatashywe kandi Ibiro by’Akagari ka Kabasigirira mu murenge wa Mururu ndetse mu mirenge y’akarere abaturage borozwa inka.

Yashimiye Guverinoma y'u Rwanda ku nkunga ikomeje gutera akarere ndetse anashimira abaturage bakomeje kugira uruhare mu bikorwa by'iterambere no kubungabunga umutekano.
Abaturage bitabiriye ibirori bavuga ko Umunsi wo Kwibohora ubibutsa aho igihugu cyavuye n'uruhare buri wese akwiye kugira mu gukomeza kukiteza imbere. Bavuze ko bishimira umutekano bafite ndetse n'iterambere rikomeje kubageraho mu nzego zitandukanye.
Uyu munsi Minisitiri Biruta yashyikirije abaturage b’Akagari ka Gihaya ko mu murenge wa Gihundwe mu karere ka Rusizi n’umudugudu w’ikirwa cya Kirehe muKarere Nyamashe bahawe ubwato bwa moteri bumwe bumwe bagenewe Polisi y’Igihugu muri gahunda ya community policying bagaragaje ko bugiye kubafasha kongera umusaruro no gukora ingendo batekanye kurushaho. Bavuze ko bazabukoresha neza, babubungabunge kandi bakomeze kububyaza umusaruro hagamijwe guteza imbere imiryango yabo n'igihugu muri rusange. Minisitiri w’Umutekano kandi yashyikirije koperative icyerekezo – Mururu y’urubyiruko rwavuye mu igororero Iwawa sheki ya miliyoni eshanu yo kubafasha gukomeza kwiteza imbere banarwanya ubuzererezi banirinda kubusubiramo.

Ibirori byaranzwe n'indirimbo n'imbyino zigaragaza amateka yo Kwibohora, abaturage bishimira ibyagezweho ndetse banagaragaza ubushake bwo gukomeza gushyigikira gahunda za Leta zigamije iterambere rirambye.
Insanganyamatsiko y'uyu mwaka igira iti: Kwibohora,intambwe mu ntego yibanze ku gukomeza kubaka ubumwe bw'Abanyarwanda, kubungabunga ibyo igihugu cyagezeho no guharanira iterambere rishingiye ku mutekano, ubufatanye n'imiyoborere myiza.
Mu gusoza ibirori, Minisitiri Dr Vincent Biruta yongeye gushishikariza abaturage gukomeza gukorera hamwe, kubungabunga amahoro n'umutekano no kugira uruhare mu bikorwa byose bigamije guteza imbere igihugu, agaragaza ko umurage wo Kwibohora ugomba gukomeza gusigasirwa n'abanyarwanda bose kugira ngo u Rwanda rukomeze inzira y'iterambere n'ubudahangarwa.
Umunsi wo Kwibohora ku nshuro ya 32 wasize abaturage b'Akarere ka Rusizi n'abo mu bice bitandukanye by'igihugu bongera kwiyemeza gukomeza kuba abafatanyabikorwa b'igihugu mu rugendo rwo kubaka u Rwanda rutekanye, rwunze ubumwe kandi rutera imbere, bashingiye ku ndangagaciro zaranze urugamba rwo Kwibohora n'icyerekezo cy'iterambere igihugu cyihaye.



